İLKÖĞRETİM OKULLARINDA FİZİKİ YAPI (*)

Binanın Kullanılması

·         Okulda binanın onaylı bir yerleşim projesi bulundurulur.

·         Kullanılacak oda ve bölümler imkânlar ölçüsünde projesine uygun kullanılır.

·         Fizikî mekânları yeterli olan ve kaynaştırma eğitim-öğretim yapılan okullarda kaynak odasına yer verilir.

·         Yapılacak her türlü tadilat ve proje değişikliği valilik onayına bağlanır.

·         Okul binası, okul-aile birliği ve koruma derneği etkinlikleri, halk eğitimi çalışmaları ile özel Yönetmeliğine göre düzenlenecek sosyal hizmet ve çalışmalar dışında amaçlarına aykırı olarak kullanılamaz.

·         Aynı eğitim bölgesi içinde bulunan okullar, fizikî kapasitesi yeterli olan okulların imkânlarından yararlanır. (İKY:144)

Okul Bahçesi

·         Okul bahçesi ihata/çevre duvarı ile muhafaza altına alınır.

·         Öğrencilerin gezip oynamaları için çevre imkânlarından yararlanılarak; kum havuzu, voleybol, basketbol sahaları gibi yerler ayrılır. Ayrıca asılma, tırmanma, denge, atlama için oyun araçları düzenlenir. (İKY:153)

·         Bahçede ağaçlandırma yapılır, bahçesi uygun okullarda uygulama bahçesi düzen-lenir. Bu uygulama bahçesinde:

#          Süs bitkileri ve ağaçlar dikilir.

#          Çim alanları düzenlenir.

#         Köy ilköğretim okullarının uygulama bahçelerinde uygun olan yerlere meyve ağaçları dikilir.

#          Arıcılık ve tavukçuluk yapılabilir. (İKY:154)

·          Bahçede, trafik eğitim pisti, kum havuzu, bahçe oyun araçları, ayrıca çocukların fen ve doğa çalışmaları yapabilmeleri için yeterli toprak alan bulundurulmasına özen gösterilir.(OÖEKY:54)

·          Okul bahçesinde Atatürk büstü bulunur. Büstün bakım ve korumasına gereken özen gösterilir.

·          Tören alanında bayrak direği bulunur.

Kurum Tabelaları

·         Tabelalarda okul adı “Mavi” zemin üzerine siyah renkte temel büyük harflerle Türkçe yazılır.

·         Bakanlık logosu, orantılı bir şekilde, tabelanın sol tarafına yerleştirilir. Özel isimli okul ve kurum tabelalarında, il, ilçe adlarından sonra gelmek üzere sırasıyla özel isim, okulun türü ve derecesi yazılır.

·         Tabelalar, yaklaşık 50 metre uzaklıktan okunabilecek netlikte, ebatları binanın büyük-lüğü ile orantılı ve mimari özelliğine uygun, iklim şartlarına dayanabilir malzemeden, ışıklı veya ışıksız olarak yapılır. Tarihi özelliği bulunan tabelalar korunur.

·         Tabelalar binaların ana giriş kapısının sol yanında yer verilir. Giriş gölgeliği bulunan binalarda ise tabelalar, gölgelik alnına uygulanır. Bu mümkün olmadığı takdirde bina ana giriş kapısı esas alınarak uygun bir yere yerleştirilebileceği gibi, ebadında belirlenen oranlar dikkate alınarak da, renk, logo ve yazı özellikleri bozulmadan değişiklikler yapılabilir ve okulun özelliğine göre ikinci bir tabela da asılabilir.

·          İl, ilçe ve okul adları logonun sağında yer alır

·          Tabelalarda logo ve yazı dışında başka unsurlara yer verilmez. (KTY:5)

Yönlendirme Tabelaları

·          Genel yerleşim plânına uygun olarak hazırlanan kat plânları, her katın belirli yerlerine asılır.

·          Katlardaki birimi, bölümü, katları gösteren yönlendirme tabelalarında, stilize edilmiş logoya tabelanın solunda yer verilir. Logoda, yazı meşale alevine bloktur.

·          Yön gösteren oklar sağ tarafta yer alır.

·          Bu tabelalar, kurumlar için belirlenen zemin rengine göre düzenlenir. (KTY:6)

Adlandırma Tabelaları

·          İdare odaları, derslikler ve diğer bölümlerin isim levhaları takılır.

·          Derslik, atölye, pansiyon, spor salonu, toplantı odası, öğretmenler odası, kütüphane, laboratuvar ve benzeri bölümlerin kapı girişlerinde yer alan tabelalar; ilgili bölüm/oda/sınıf kapısı koridora ve sol tarafa açılıyorsa kapının sağına, kapı koridora sağ tarafa açılıyorsa, kapının sol tarafına yüzeyle orantılı olarak yazım kurallarına uygun ve büyük temel harflerle yazılarak monte edilir.

·         Tabelalar, kapı girişlerinin uygun olmadığı durumlarda uygun olan yerlere de konulabilir.

·          Aynı bölüm veya oda farklı kişilerce ya da farklı faaliyetler için kullanılıyorsa tabelalar alt alta gelecek şekilde yerleştirilir.

·          Sınıf tabelalarında rakam kullanılarak sınıf düzeyi belirtilir.

·         Bir sınıfın birden fazla şubesinin bulunduğu durumlarda, rakamın yanında alfabetik sıra takip edilerek büyük temel harflere de yer verilir. (KTY:7)

Koridorun Düzeni:

·         Okul koridorlarında Atatürk’ün eğitim ve diğer konularla ilgili düşüncelerini açıklayan söz, yazı ve resimlerle Talim ve Terbiye Kurulunca önerilmiş Türk büyüklerine ait resimler ile Türk tarih ve kültürüne ait levhalar ve haritalar, eğitici ve sanat değeri olan resimler, saat ve takvim ile okul gazetesi bulundurulur.

·          Öğrencilerin; resim, şiir, kompozisyon gibi etkinlikleri ile tiyatro, müzik, halk dansları, bayram törenleri ve kutlama günlerine ait çekilmiş fotoğrafları okul koridorlarındaki panolarda uygun sürelerde sergilenir. (İKY:149)

·          Şeref köşesi hazırlanır (İ.M.B.R.T.Y:17/a-7).Okulda uluslar arası dereceye girmiş öğren-cilerin bulunması durumunda, bunların resimleri, özgeçmişleri, dereceye girmiş oldukları yarışmalarla ilgili bilgi, belge ve fotoğraflar, şeref köşesinde sergilenir (TD:2494).

Atatürk Köşesi:

·         Atatürk köşesi, okul binasının girişinde, uygun bir yerde temiz, düzenli, Atatürk'ün hayatını, inkılâplarını yansıtacak ve anlamlı bir kompozisyon oluşturacak şekilde düzenlenir ve zamanla geliştirilir (İKY:148).

·         Atatürk köşesine zeminden belli yükseklikte hazırlanan bir kaide üzerine Atatürk’ün büstü konulur.

·         Atatürk’ün fotoğrafı, ayaklı kaidede Türk Bayrağı, İstiklâl Marşı ve Atatürk’ün Gençliğe Hitabesi uygun biçimde asılır.

·          Atatürk köşesinde madalyon, gravür, fotoğraf, Atatürk’ün eğitimle ilgili özdeyişleri ile kitap, tablo ve levhalara da yer verilebilir.

·         Atatürk Köşesi’nin tertip ve düzenlenmesinde daima gereken özen ve ciddiyet gösterilir.

Atatürk Posteri, İstiklal Marşı ve Gençliğe Hitabe tabloları :

·         Her tür kurumda kullanılan; Atatürk Posteri tablosunda, Atatürk fotoğrafının altında "Mustafa Kemal Atatürk" yazısı ve "1881-1938" tarihleri yer alır.

·         İstiklal Marşı tablosunda, metnin üst tarafında dalgalanan Türk Bayrağı bulunur. Amblemde yer alan meşale alevi metnin üzerinde filigran olarak yer alır.

·         Gençliğe Hitabe tablosunda metnin üst tarafında Atatürk resmî bulunur. Amblemde yer alan meşale alevi metnin üzerinde filigran olarak yer alır (KTY:8).

Tarihçe:

·         Kurumların uygun bir köşesinde okulun tarihçesine, kuruma hizmeti geçen kişi ve kuruluşların, mezun olan ünlülerin, kurum yöneticisinin fotoğraflarına ve yaptıkları hizmetleri anlatan tablolara yer verilmesi esastır. (KTY:12).

Ders Araçları Odası

·         Öğretim programlarında belirtilen ders araç- gereci, imkân bulunduğu takdirde ayrı bir odada düzenli bir şekilde bulundurulur ve kullanılmaya hazır tutulur.(İKY:150)

Okul Müzesi

·          Her okulda, okulun tarihini, faaliyet alanını bilgi, belge ve eşyalarla anlatan bir müze kurulur, kültür varlıklarından oluşan koleksiyonlar meydana getirilir.

#    Müze kurmak için yeterli belge ve eşyaları bulunmayan, kuruluşu yeni  okullarda “Okul Tarihçesi” köşesi hazırlanır, ilerde kurulacak müze için belge eşyalar toplanır.

#    Müze yeri için, okulun durumuna göre imkânlar dahilinde müze için bağımsız bir yapı, bölüm veya salon ayrılır.

#    Kuruluşu tamamlanan müze için okul müdürlüğü durumu açıklayan bir yazı ile Bakanlığa başvurur. Bünyesinde 10. maddenin (b) fıkrasında adı geçen kültür varlıklarını bulunduran müzeler için bu yazıya aşağıdaki belgeler eklenir.

­     Müze Formu

­     Müze olarak kullanılacak yapının, bölümün veya salonun 1/100 ölçekli plânı,

­     Yapının, bölümün veya salonun bulunduğu binanın adresi, tapu kayıt örneği, (Müze için bina kiralanmayacaktır.).

­     Müzede yer alacak eserlerin sıra numarası, adı cinsi ve ölçülerini belirtir liste

#    Müze olarak düzenlenen yapı, bölüm veya salonun giriş kapısına “ Müze” levhası asılır. Bünyesinde kültür varlığı bulunduran ve tescili yapılan müze için binanın giriş kapısına ayrıca, okulun adını taşıyan müze tabelâsı asılır.  Örnek : ( T.C. Millî Eğitim Bakanlığı Ankara Kız Teknik Öğretim Olgunlaşma Enstitüsü Müzesi)  gibi. Okul Müzesi’ne özel ad verme Bakanlığın iznine bağlıdır.

#    Müzede korunması gerekli eserler şunlardır :

­     Okulun tarihi ve faaliyet alanı ile ilgili fotoğraf, araç-gereç, doküman, belge ve eşyalar.

­    Türk eğitim tarihi ve Türk tarihi bakımından tarihi değer taşıyan kültür ve tabiat varlığı niteliğindeki belge ve eşyalar.

#    Müzede, müze deposu ve arşivindeki varlıkların sayımını yapmak üzere sayım komisyonu, varlıkların tasnifi, tescili, müzeye alınmalarını bilimsel esaslara göre yapmak ve müzeye alınacak eserlerin değerlerini takdir etmekle görevli değer-lendirme komisyonu kurulur. Komisyonlar, müdürün başkanlığında üç kişiden az olmamak üzere müzenin türüne dikkat edilerek seçilecek üyelerden teşekkül eder. Değerlendirme Komisyonu için yeterli eleman bulunmayan eğitim kurum-ları, diğer eğitim kurumlarından eleman ister.(TD:2356,2429)

#    Okul müzesi için ayrı bir oda bulunmayan okullarda, tarihî değerdeki araçlar ve belgeler millî eğitim müzesine verilir. Ders araçları odası veya okul kütüphanesi, okul müzesi olarak da kullanılabilir. (İKY:150)

İçme Suyu ve Deposu:

·          Okullarda su tesisatının sağlam olmasına dikkat edilir.

·          Su depoları, periyodik olarak temizlenir ve klorlanır.

·          Suyun kesilmesi hâlinde veya su tesisatı bulunmayan okullarda temizlenmesi kolay, kapağı sağlam musluklu kaplarda su bulundurulur. (İKY:152)

Mutfak ve Yemek Odası:

·          Beslenme programının uygulanması ve öğle yemeklerini okulda yemek zorunda kalan öğrenciler için, imkânlar ölçüsünde bir mutfak ve yemek odası ayrılır. (İKY:151)

Dershane Araçları

·          Dershanelerde yazı tahtasının üst kısmına Atatürk'ün portresi, onun üstüne ay yıldız sağa bakacak şekilde Türk Bayrağı, Atatürk'ün portresinin duruşuna göre sağına İstiklâl Marşı, soluna Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi asılır.

·        1, 2, 3, 4 ve 5 inci sınıflarda sınıf seviyesine uygun zaman şeridi ve ünite köşeleri, bütün sınıflarda da Türkiye siyasî haritası ve öğrenci andı ile her sınıfın seviyesine uygun ders araçları bulundurulur.

·         4, 5, 6, 7 ve 8 inci sınıfların dersliklerinde duyuru ve öğrenci etkinlikleri panosu yer alır.

·         Üzerinde devamlı çalışılacak araçlar, duvarın zedelenmesini önlemek için ayrı bir zemin üzerine asılır.

·          Gerektikçe kullanılan araçlar, çalışma sonucunda yerine kaldırılır.

·          Millî bayramlar, belirli gün ve haftaların dışında okullarda süsleme yapılmaz.

·          Sıralar, öğrencilerin yaşları, fizikî gelişmeleri ve çalışma şekline göre yerleştirilir.

·          Dershane ortamı, öğrencilerin yararlanıp kullanabileceği biçimde düzenlenir. (İKY:145)

Okul Kütüphanesi ve Sınıf Kitaplıkları

·          İlköğretim kurumlarının uygun bir yerinde, okul kütüphanesi ve bütün sınıflarında sınıf kitaplığı kurulur.

·          Kütüphane ve kitaplıklar, yardım toplamaya yetkili kuruluşlardan ve kişisel bağışlar yoluyla sağlanan kitaplarla zenginleştirilir.

·          Sınıf kitaplığındaki kitaplar bir deftere, ansiklopedi gibi eserler ise okulun demirbaş defterine kaydedilir.

·         Öğretim yılı başında sınıf kitaplığı, ilgili sınıf öğretmenine imza karşılığında teslim edilir. Öğretim yılı sonunda yine imza karşılığında okul yönetimince teslim alınır.

·         Öğretmenin kişisel çabasıyla sağlanmış kitap ve araçlar sınıfın malı sayılır. Öğretmenin okul veya sınıf değiştirmesi durumunda aynı sınıfta bırakılır.

·         Okul kütüphanesi ve sınıf kitaplıkları "Okul Kütüphaneleri Yönetmeliği"nin hükümlerine göre düzenlenir ve işletilir.(İKY:146)

2529 sayılı Tebliğler Dergisinde yayımlanan “Okul Kütüphaneleri Yönetmeliği” esaslarına göre:

·          Kütüphanede bulundurulacak gerekli donatım malzemesi ile kitap ve diğer eğitim araçları, okul kütüphaneleri standartlarına uygun olarak düzenlenir. Teknolojik kaynak için gerekli düzenlemeler yapılır ve elektrik tesisatı kurulur.

·          Kitap sayısı 3000'i aşan okul kütüphanelerine bir kütüphaneci atanır. Kütüphanecinin atanamadığı durumlarda Yönetimce kütüphanecilik kursu almış her öğretmen yoksa öğretmenler kurulunca belirlenecek bir öğretmen görevlendirilir. Öğretmene yardımcı olmak üzere okul müdürlüğünce bir memur görevlendirilir. Öğretmen ve memurun, Bakanlıkça düzenlenecek programa göre kütüphanecilik ile ilgili hizmetiçi eğitim kursuna katılmaları sağlanır.

·         Kütüphaneci veya kütüphanede görevlendirilen öğretmen, kütüphanecilik kulübü, yayın kulübü, kültür ve edebiyat kulübü rehber öğretmenlerinin katılımı ile her öğretim yılı başında ve sonunda en az iki kez 12 yaşın üstündeki öğrencilerle toplanarak, kaynakların seçimi konusunda görüş alış verişi yapar.

·          Kütüphaneye sağlanan kaynakların gerekli kayıtları tutulur ve kaynaklardaki bilgilere sağlıklı erişim için bibliyografik kimlikleri hazırlanır. Sınıflamada Dewey Onlu Sınıflama Sistemi kullanılır. Kataloglar ; yazar adı, kaynak adı ve konularına göre alfabetik olarak düzenlenir. Yapılan işlemler bilgisayar ortamına aktarılır. Bütün bu işlemler, kütüphaneci tarafından gerçekleştirilir.

·          Her ders yılı sonunda kütüphane kaynakları kütüphaneci veya görevlendirilen öğret-men tarafından gözden geçirilir ve tespit edilen hususlar raporla okul müdürlüğüne bildirilir. Fiziksel olarak onarımı gerekli görülenlerin cilt bakımı ve onarımları yaptırılır. Ayıklanmasına karar verilenler bir tutanakla tespit edilerek okul müdür başyardım-cısı/yardımcısının başkanlığında kütüphanecilik kolunda görevli öğretmenler, kütüphaneci veya kütüphane memurundan oluşturulacak bir komisyon tarafından Ayniyat Talimatnamesi hükümlerine göre düşümü yapılır ve kullanılabilir durumda olanların en yakın il/ilçe halk kütüphanelerine devri sağlanır.

·          Okul kütüphanelerinden; öğrenci, öğretmen diğer personel ile çevre halkının gereği gibi yararlanmasını sağlamak ve öğrencilerin serbest zamanlarının değerlen-dirilmesine olanak hazırlamak amacıyla kütüphanelerde "Ödünç Verme Hizmeti" yapılır. Haftanın belli gün ve saatlerinde öğrenci, öğretmen ve diğer personel ile çevre halkına kütüphanenin dışında okumak üzere ödünç kitap verilir. Ödünç verme gün ve saatleri, kütüphaneci veya kütüphane öğretmeninin görüşü alınarak, okul müdür-lüğünce tespit ve ilân edilir. Ancak; danışma kaynakları, piyasada mevcudu bulunmayan kitaplar, süreli yayınların son sayıları ödünç verilmez.

·          Ödünç verme servisine üye olmak isteyen öğretmen, öğrenci ve diğer personel örne-ğine uygun üye kartını doldurup imzaladıktan sonra kütüphaneciye verir. Ödünç kitap almak isteyenler için örneğe uygun bir Üye Kayıt Defteri tutulur. Bu defterin her sayfası okul müdürlüğünce mühürlenir ve onanır.

·          Bir kitabın ödünç alma süresi yedi gündür. Bu süreyi özürsüz olarak geçiren öğren-ciler ilgililerce sözlü olarak uyarılır ve rehberlik yapılır. Her öğrenciye bir defasında en fazla iki, öğretmen ve personele ise en fazla üç kitap ödünç verilebilir.

Bulundurulacak Kitaplar:

İlköğretim kurumlarında, kurumun özelliğine göre bulundurulması gerekli kitaplar ve eğitim araçları şunlardır:

#         Anayasa.

#         Millî Eğitim ile ilgili kanun, tüzük ve yönetmelikler.

#         İlköğretim okulu ders programları.

#         Okul öncesi eğitim programları.

#         Türkçe sözlük ve yazım kılavuzu.

#         Tarih ve coğrafya atlasları.

İmkânlar ölçüsünde bulundurulması gereken kitaplar:

#         Millî Eğitim Bakanlığı'nca yayımlanan ve eğitim öğretimle ilgili meslekî yayımlar.

#         Eğitimle ilgili incelemeler ve araştırmalar, broşürler, haritalar ve albümler.

#         Öğrencilerin seviyelerine uygun eserler.

#         Okulun tarihçesine ait kayıt ve kaynaklar.

#         Ünitelerle ilgili CD, disket ve kasetler.

#         Meslekî ve teknik eğitimle ilgili CD, disket ve kasetler. (İKY:147)

Millî Eğitim Bakanlığı Yangın Önleme ve Söndürme Yönergesi esaslarına göre:

·          Bina içindeki kapılar numaralanır ve anahtarlarına 3x3 cm. ebadında madeni numara plakası takılır. Anahtarlar mesai saatleri dışında uygun görülen bir yerde kilitli- camlı dolapta saklanır. Çok katlı binalarda oda anahtarlarını koymak üzere her katta "Anahtar Dolabı " tesis edilebilir. Bu takdirde katlardaki kapıların anahtarları da camlı dolapta muhafaza edilir. (YÖSY:8)

·          Çatılarda yangına karşı koruma gereçlerinden başka bir eşya, yanıcı-parlayıcı madde vesaire bulundurulmaz. Çatı, depo ve arşiv olarak kullanılamaz. Çatı aralarında insan yatmasına kesinlikle izin verilmez. Çatıya elektrik tesisatı çekilemez. Giriş kapısı devamlı kilitli tutulur ve yalnızca pilli ve akülü el feneri kullanılarak ve bu yönergeyi uygulamakla görevli amirin izni ile çatıya çıkılabilir. Bunun için kapı yakınında madeni bir merdiven bulundurulur. Asansörlerin makine dairelerine çatı aralarından geçilerek ulaşılan düzenlemeler yapılamaz. Bitişik çatılar, bölme duvarları ile yangına karşı birbirlerinden ayrılır. Çatı araları periyodik olarak kuş gübresi yada rüzgarın getirdiği pisliklerden temizlenir. (YÖSY:16) 

·         Çatının, depo ve arşiv olarak kullanılması İçin sprinkler sistemi ile korunması zorunludur. Isıtma, soğutma, haberleşme ve iletişim, alıcı, verici cihazlarına, yerleş-tirilmesi zorunlu olduğu hallerde çatıya, elektrikli cihazlar yerleştirmek gerekirse yangına karşı ilave tedbirler alınarak yetkili kişiler eliyle elektrik tesisatı çekilebilir. Çatı giriş kapısı devamlı kapalı ve kilitli tutulur. Çatı araları periyodik olarak temizlenir. (YÖSY:31).

·          Doğalgazlı kazan dairesini işletecek personel mutlaka yetkili bir kurum tarafından verilen doğalgazlı kazan dairesi işletmeciliği kursunu bitirdiğine dair sertifikalı olmalıdır. Bunun uygulanmasında bina yetkili amiri sorumludur (YÖSY:26).

·          Yüksek binalar içinde bulunan mutfaklar ile bir anda 100'den fazla kişiye hizmet veren mutfakların davlumbazlarına otomatik söndürme sistemi yapılmalı ve ocaklarda kullanılan gazın özelliklerine göre gaz algılama tesisatı kurulmalıdır.Mutfak ve çay ocakları, binanın diğer kısımlarından en az dakika süreyle yangına dayanıklı bölmeler ile ayrılmış biçimde konuşlandırılır. Bölme olarak ahşap ve diğer kolay yanıcı maddeler kullanılamaz. (YÖSY:28)

·          Isıtma aracı olarak soba kullanılan yerlerde, soba, tahta ve boyalı kısımlara zarar vermeyecek şekilde altına metal kaplı tabla, mermer veya benzeri malzeme konularak kurulur. Taban beton ise bu önlem zaruri değildir.Odada baca yoksa soba borusu sac konan pencereden çıkarılıp, saçaktan 25 cm açıkta ve 50 cm yüksekte, ucunda şapka kullanılarak kurulur. Boruların birleştiği yerler çemberle kapatılıp, bu çemberden duvar ve tavana bağlanmak suretiyle birbirinden ayrılması ve devrilmesi önlenir.Kullanım esnasında soba kapakları açık bırakılamaz, altında ve yanlarında odun, çıra, kömür, kibrit, benzin, gaz ve benzeri yanıcı ve parlayıcı madde bulundurulmaz. Baca temizliği mahallin itfaiye teşkilatı tarafından yapılır. (YÖSY:29)

·          Elektrik iç tesisatına ilişkin kuvvetli akım kolon şeması bulunur ve ana tabloya en yakın yerde camlı bir dolap içinde muhafaza edilir. Topraklama gerektiren cihaz veya aydınlatma araçları için topraklı tip uzatma kablosu kullanılır. (YÖSY:30)

·         Yetkili teknik elemanlar tarafından binanın elektrik tesisatı, yılda bir defa kontrol ettirilir. Kontrol sonucunda rapor hazırlanır. Halihazır durum, varsa arızaların niteliği, keşif cetveli ve alınması gereken tedbirleri içeren bu rapor, ilgili müdürlüğe bir yazı ile bildirilir. Rapordaki noksan ve arızalar ilgili müdürlükçe verilecek yetkiye göre en kısa zamanda giderilir. Konuya ilişkin evrak ve raporlar bir dosyada saklanır. (YÖSY:38)

·          Her bağımsız bölüm için en az bir adet olmak üzere, beher 200 metrekare taban alanı için bir adet ilave edilerek uygun tipte 6 kilogramlık yangın söndürücü bulundu-rulması esas alınarak; A sınıfı yangın çıkması muhtemel yerlerde kuru kimyevi tozlu, karbondioksitli veya köpüklü C sınıfı yangın çıkması muhtemel yerlerde, kuru kimyevi tozlu veya karbondioksitli, D sınıfı yangın çıkması muhtemel yerlerde ise kuru metal tozlu söndürme cihazları bulundurulur. Binalara konulacak yangın söndürme tüplerinin cins, miktar ve yerlerinin belirlenmesi konusunda mahalli Şivil Savunma Müdürlüğü ve itfaiye teşkilatının görüşü alınır. (YÖSY:568)

·          Kamu binalarında bir gece bekçisi ve/veya güvenlik görevlisi bulunması asıldır.Kamu binalarında, resmi tatil ve bayram günlerinde mevcut hizmetlilerce sırayla nöbet tutulur. Nöbetçi personele, fazla mesai ücreti ödenmediği takdirde nöbet tuttuğu saat kadar mesai günlerinde izin verilir. (YÖSY:63)

·          Yapı, bina, tesis ve işletmelerden; 10 bağımsız bölümü olan konutlar ile 50 kişiden fazla insan bulunan her türlü yapı, bina, tesis ve işletmelerde  Söndürme (İtfaiye) Ekibi, Kurtarma Ekibi, Koruma (Emniyet) Ekibi ve  İlk yardım Ekibi oluşturulur (YÖSY:64))

#        Söndürme (İtfaiye) Ekibi: Binada çıkacak yangına derhal müdahale ederek söndürmek ve/veya genişlemesine mani olmak,  

#        Kurtarma Ekibi : Yangın vukuunda can ve mal kurtarma işlerini yürütmek,

#        Koruma (Emniyet) Ekibi: Kurtarma ekibince kurtarılan eşya ve evrakı korumak, yangın nedeniyle ortaya çıkması muhtemel panik ve kargaşayı önlemek,

#        İlk Yardım Ekibi de  Yangın nedeniyle yaralanan veya hastalanan kişilere ilk yardım görevlerini yapar (YÖSY:65)

Yatılı Okullarda Fiziki Yapı (TD:2141;2155):

·          Pansiyon binalarında:Koltuk, kanepe, televizyon ve benzeri donanımla oluşturulacak dinlenme köşelerinde ev ortamının sağlanmasına özen gösterilir. Bu ortamlarda buzdolabı, çay seti gibi araç-gereç bulundurularak öğrencilerin yiyecek ve içecek gereksinimini karşılayabilecek önlemler alınır.

·          Öğrenci/kursiyerlerin derslerine çalışabilecekleri, gerekli araç-gereçle donatılmış etüt odaları oluşturulur.

·         Öğrenci/kursiyerlerin boş zamanlarını değerlendirebilecekleri çeşitli ilgi alanlarına yönelik bireysel veya grup etkinliklerinde bulunabilecekleri bilgisayar, video, çeşitli spor araçlarının bulunduğu salon ve odalar ile görme engelli öğrenciler için teyp kullanabilecekleri ve braille daktilo ile yazarak çalışabilecekleri odalar düzenlenir.

·          Gerekli araç-gereçle donatılmış yeterli sayıda ütü odası bulundurulur.

·         Öğrenci/kursiyerlerin kullanacakları banyo, tuvalet ve çamaşırhanenin yatakhane ile aynı binada olmasına özen gösterilir. Çamaşırhanelerde yeterli sayıda ev tipi otomatik çamaşır ve kurutma makineleri bulundurulur.

·         Yatakhanelerde; yeterli sayıda karyola ve etajer, yatak, yastık, battaniye ve nevresim takımı, kişisel eşya dolabı, duyuru panosu, öğrenci/kursiyerlerin fotoğraf ve kimliklerini belirleyen yatakhane plânı, fotoğraflı kimlik kartı, yangın talimatı, masa, sandalye, saat, ders araç-gereci için dolap, çağırmalı ankesörlü telefon ile acil durumlarda aranılacak telefon numaralarını gösteren çizelge bulundurulur.

·         Yatakhaneler yaş gruplarına göre düzenlenir. Yatakhanelerin her birinde , yerleşme düzenini gösterir bir plân, her yatak odasında  da öğrencilerin yattığı yeri gösterir ayrı bir plân uygun yerlere asılır.

·         Öğrenci karyolalarının uygun yerlerine resimli ve tek tip düzenlenmiş öğrenci kimlikleri asılır.

·         Yatakhanelerin görüntülerini güzelleştirmek ve  bu yolla düzenli olma alışkanlığı kazandırmak bakımından, yataklar tek tip düzenlettirilir. Dolaplarda “Dolap kullanma talimatı” bulundurulur.

·          Öğrenci bavullarının ayrı bir yerde ve düzenli bir şekilde muhafaza edilmesi sağlanır.

·         Yatakhanelerde tertip, düzen, temizlik ve havalandırmanın düzenli yapılması amacıyla, nöbetçi öğretmenlerin yanında, öğrencilere de nöbet görevi verilir. Bu görevlerle ilgili esaslar, birer  talimat halinde uygun yerlere asılır. Yemekhane, mutfak ve bulaşıkhanede çalışan görevlilerin sağlık kontrolleri periyodik olarak yaptırılır ve alınacak raporlar görevlilerin dosyalarında muhafaza edilir.

·         Çamaşırhanedeki yıkama, kurutma ve ütü makineleri için birer talimat düzenlen-melidir.

·          Banyoda bir  Banyo sıra listesi düzenlenir. Özellikle bulaşıcı hastalıklara fırsat vermeyecek şekilde çok daha dikkatli bir temizlik yapılması sağlanır. Kullanılan araç-gerecin yeterliliği ile havluların kişisel olmasına dikkat edilir. Banyo günlerinde çamaşır ve yatak takımları değiştirilir.

·         Yemekhane hizmetlerinde sorumluluk, kurum müdürünce bir müdür yardımcısına verilir. Yemekhanede nöbetçi öğretmen ve yeterli sayıda nöbetçi öğrenci/kursiyer görevlendirilir. Mutfakta görevlendirilecek personelin periyodik olarak sağlık kontro-lünden geçirilmesi yönetimce izlenir.

·         Yemekhanelerin sürekli olarak temiz, bakımlı ve düzenli bulundurulmasına özen gösterilir.

·         Yemek pişirilen bakır kapların kalayı, temizliği ve yeterliliği kontrol altında bulundurulur. Masalarda herkes için su bardağı konulur.

·          Ocak, baca ve soğuk hava sisteminin periyodik bakımları yaptırılır, bakımlar kayda geçirilir ve tutanakları dosyalanır.

·          Ekmek ve benzeri gıda maddeleri kapalı dolaplarda bulundurulur. Et tahtası ve et makinesi gibi araçların üzerleri örtülür.

·          Depo ve ambar, nöbetçi öğretmen ile ilgili memurun   bulunacağı bir heyetçe veya ambar memuru ile nöbetçi öğretmende bulunan ayrı ayrı iki anahtarla açılır. Hazır bulunan heyetçe, ambar ve depo çıkışlarının tabela ve çıkış pusulasındaki kayıtlara uygun olmasına dikkat edilir. Ambar ve depoların temizlik, tertip ve düzenlerinin yanında özellikle havalandırılmaları sağlanır.

·          Her türlü gıda maddeleri veya eşyanın, cins ve özelliklerine  göre tasnifi yapılır. Etiket kayıtları ve ambar defteri arasında uygunluk bulunmalıdır.

·          Revirde; çerçeveli Atatürk resmi, çalışma masası ve koltuğu, telefon, ilk yardım dolabı, hasta muayene masası, pansuman masası, hasta yatağı, sedye, vestiyer, komodin, soyunma odası veya paravan, ecza dolabı, çöp kutusu ve sandalye bulundurulur. Ayrıca karantina bölümü oluşturulur.Revirin temizlik bakım ve düzenlenmesine daha fazla önem verilir. Hasta kayıt ve ilaç defterleriyle ihtiyaç duyulan araç- gereç revirde bulundurulur. Revir başka amaç için kullanılmaz. 

Bunların yanında ayrıca:

·         Okul bahçesi imkanlar ölçüsünde ağaçlandırılıp, bahçe ihata duvarı içerisine alınır. Dikili ağaçların bakımına özen gösterilir.

·         Bahçede oyun alanları düzenlenir. İmkanlar ölçüsünde, kum havuzu ile voleybol, basketbol ve , futbol sahası yaptırılır.

·         Bina ve tesislerin yapı, elektrik ve sıhhî tesisat plân - projeleri bir dosyada bulundurulur. Okul binasında  projesiz ve izinsiz hiçbir eklenti ve değişiklik yapılmaz, tadilât için mutlaka izin alınır. İzinle yapılacak her türlü değişiklik, eklenti ve  onarımlara ait plân - projeler de muhafaza edilir.

·         Öğretim yılı başlamadan önce okul binası ve eklerinin sıva, badana, boya, baca temizliği, kapı-pencere tamiri, çatı onarımı yaptırılır. (TD:2512 )

·          Okulun mühür beratının muhafazasına özen gösterilir. (TD:1926)

·         Öğrenme ortamlarının güzelleştirilmesi için çalışmalar yapılır. Şartlar oluşmuş ise Cumhuriyet Eğitim Müzeleri kurulur (TD:2356,2429)

·         Okul bahçesinin uygun bir yerine, anlamı ile mütenasip şekilde “Atatürk Büstü” yerleştirilir.

·          Bayrakların bakım ve muhafazasına titizlikle özen gösterilir. Bayraklar Türk Bayrağı tüzüğüne uygun olarak kullanılır ve saklanır.Bayrak sürekli olarak çekili bulundurulur. (TD:2493) (1997/97)

·         Eskimiş, solmuş, yırtılmış ve kullanılamayacak duruma gelmiş olan bayraklar, ilçelerde kaymakamlığa, illerde valiliğe teslim edilir (RG:24426)

·         Okul binasının her bölümü, ilgililerce sık sık denetlenerek, buraların temiz ve tertipli olması sağlanır. Okulun günlük, haftalık, aylık, yarı yıl ve yaz tatili temizliği plânlanır, çalışmalar, “Temizlik Rehberi ” ne (TD:2092) uygun yürütülür.

·         Okulun iç ve dış güvenliği ile sabotajlara karşı önlemler alınır. Sivil savunma ve koruyucu güvenlik önlemleri ile ilgili levhalar, okulun uygun yerlerine asılır.

·         Gece bekçisi olmayan ve hizmetli sayısı da (3) den az olan okullarda gece nöbeti tutulamayacağı için, du­rum en yakın polis veya jandarma karakoluna bir yazı ile bildirilir ve binanın devriyeler tarafından sık sık kontrol edilmesi sağlanır (TD.2467)

·         Lâboratuarlardaki mevcut araç- gereç, tasnifli şekilde dolaplarında bulundurulur ve dolaplara, dolap içindeki araç-gerecin demirbaş numaralarını da kapsayan onaylı listeler asılır.

·         Lâboratuarlardan öğretmenlerin eşit olarak yararlanmaları için “Haftalık Çalışma Programı hazırlanır ve bu program okul müdürü tarafından  onaylandıktan sonra, lâboratuarların girişine asılır.

·         Yapılan deneyler “Deney raporu” na bağlanır. Tüketilen malzemeler, yoğaltım defterinde işlem görür. Lâboratuarda, en az bir yangın söndürücü tüpü ile ilk yardım çantası bulundurulur.

·         Eğitim öğretim materyallerinden, çevrede bulunan diğer okulların da yararlanması sağlanır. Bilgi teknoloji sınıfları  ile eğitim teknolojisi araçları amaçlara uygun kullanılır (TD:2526, 2001/53).

·          Bilgisayar makineleri ve yazıcı arıza kontrol fişleri hazırlanır (TD:2378)

·          Kantinde kullanılan elektrik ve su için süzme saat konulur. Konulamamış ise idarece takdir edilecek yıllık bedel üçer aylık dönemler halinde tahsil edilir (2001/35).

·         Okul kantinleri periyodik olarak denetlenir ve yapılan denetim neticeleri kantin denetim defterine yazılarak görülen noksanlıkların giderilme durumu takip edilir (1988/30).

·         Her ders yılının ikinci haftası içinde afetlerle ilgili teorik ve sanal uygulamalı eğitim faaliyetleri yapılır (1999/93)

 ======================

KISALTMALAR:

KTY     :  Kurum Tanıtım Yönetmeliği

İKY      :  İlköğretim Kurumları Yönetmeliği

TD       :  Tebliğler Dergisi